လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈ ၼႂ်းၵႄႈ လွင်ႈၶူၼ်ႉၶႆႈ တီႈ "မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ"

ယႃႇထတ်းယွႆႈ
 
==ပိုၼ်းတူဝ်တီႈၵႅပ်ႈ==
ၸွမ်ပွင်သိုၵ်း မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ (ကြည်း ၁၄၂၃၂14232) ၼႆႉ ၵိူတ်ႇတီႈ [[ဝဵင်းထဝႄႇ]]၊ [[ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ]] မိူဝ်ႈပီ 1955 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႉ ဢူးတွင်းလႅင်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇ တီႈထႃႇၼဢွင်ႈၵၢၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ လႆႈဢွင်ႇပူၼ်ႉ ၸၼ်ႉသိပ်းတီႈ [[ဢ.ထ.ၵ(1)လႃႉတႃႇ]] (Central) ယဝ်ႉ။ <ref>[http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (1)]</ref> ပီ 1973-74 ၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းဢဝ် ပၢႆးပၵ်းပိူင် တီႈ [[ၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ]] သေ ထိုင် ပီ 1074 ၼၼ်ႉ လႆႈၶႂၢင်ႉၶိုၼ်ႈ ပၢင်သွၼ်ၼေႃႇၶုၼ်သိုၵ်း ၸုပ်ႈ (19) တီႈ [[ၸၼ်ႉၸွမ်ၵၢၼ်သိုၵ်း]] လႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းတီႈ [[ၸၼ်ႉၸွမ်ၵၢၼ်သိုၵ်း]] ဢၼ်မီးတီႈ [[ဝဵင်းပၢင်ႇဢူး]]ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပၢၼ်ဢွၼ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ယၢမ်ႈလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်မႃးတီႈ တပ်ႉပႆလိၼ် မၢႆ (86) တီႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇယဝ်ႉ။ လႆႈပဵၼ် ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၵွၼ်းတပ်ႉ ဢၼ်မီးၽၢႆႇတႂ်ႈ ၼမၶ (တပ်ႉၵွင်ပႆဝႆး မၢႆ (369))၊ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းထၢၼ်ႈၼိုင်ႈ တီႈ တပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်းပႆႇဝႆး မၢႆ (33) လႄႈ လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်းပႆႇဝႆ မၢႆ (44)၊ ၽူႈၵွၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းပွတ်းတူၵ်း လႄႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းၼႃႈလိၼ်သၢမ်ၸဵင်ႇ သေဢမ်ႇၵႃး လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပႃးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈၵွၼ်းၸုမ်းၵၢၼ်သိုၵ်း မၢႆ (2)ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၶၢဝ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ ပီ 2010 ၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်မႃး ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇႁူမ်ႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းသေ တႄႇဢဝ် (30-3-2011) ၼၼ်ႉသေ လႆႈဢဝ်တင်း တႃၶုၼ် ၸွမ်ပွင်သိုၵ်းသေၵေႃႈ လႆႈတႄႇႁၢပ်ႇၵၢၼ် [[ၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ]] မႃးယူႇယဝ်ႉ။
 
==လွင်ႈထတ်းသၢင်ႈ==
ၶွင်ႇၸီႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်တင်ႈၸႂ်ဝႆႉ ယိူင်းမၢႆၸူး ၵူၼ်းမိူင်း တီႈ [[မိူင်းတႆး]] လႄႈ [[ၸႄႈမိူင်းၶၢင်]]၊ လႆႈၵၼ်ႉလူလၢႆ ၼၢင်းယိင်းရူဝ်ႇႁိၼ်ႇၵျႃႇ၊ လႆႈဝႆႉယိူင်းမၢႆၸူး ၵူၼ်းမိူင်ႈသေ ပိုတ်းယိုဝ်း လႄႈ လႆႈဢဝ်ၽႆးၸုတ်ႇဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းမီးတီႈ [[ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ]] ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။<ref>{{Cite web|url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02|title=UN News - Myanmar must address ‘serious’ human rights violations against minorities – UN rights chief|last=Section|first=United Nations News Service|date=2016-06-20|website=UN News Service Section|language=en|access-date=2017-10-08}}</ref> ၸိူဝ်းပဵၼ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း၊ လွင်ႈၽိတ်းၾိင်ႈၵၢၼ်သိုၵ်း လႄႈ လွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်းယဝ်ႉ။<ref>[https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone Burma’s Military Milestone | Human Rights Watch<!-- Bot generated title -->]</ref>
 
==ပုၼ်ႈၽွၼ်းၸိူဝ်းႁၢပ်ႇမႃး==
{| class="wikitable"
|-
!ပီ !! တီႈ !!တႃၶုၼ်!! ပုၼ်ႈၽွင်း
|-
|1995-1998 || တပ်ႉတႂ်ႈမိုဝ်းၼမၶ (တပ်ႉၵွင်ပႆဝႆး မၢႆ (369))||ၸဝ်ႈႁၢၼ်||ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ
|-
| 1998 ||[[ငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်းပႆဝႆး မၢႆ (33)]]|| ၸဝ်ႈသိုၵ်း || ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း (ထၢၼ်ႈၼိုင်ႈ)
|-
| 1999 ||[[ငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်းပႆဝႆး မၢႆ (33)]] || ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် || ၽူႈၵွၼ်းၸုမ်းၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း
|-
| 2002 ||[[ငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်းပႆႇဝႆး မၢႆ (44)]] || ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် || ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉငဝ်ႈ
|-
| 2003 ဢေႃးၵၢတ်ႉ ||[[ၸၼ်ႉၸွမ်ၵၢၼ်သိုၵ်း]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး
|-
| 2004 ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ || [[ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းပွတ်းတူၵ်း]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး
|-
| 2006 || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး
|-
| 2007 || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (2) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| 2008 || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (2) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| 2010 ဩဂတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)
|-
|2011 မတ် |||| ဗိုလ်ချူပ်ကြီး|| rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]]
|-
|2012 ဧပြီ 3 || || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|-
|2013 မတ် || || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|}
 
==ၽိုၼ်ဢိင်==